كد خبر : ۳۶۰۶۸ | زمان ارسال :‌ ۲۲:۴۹ ۱۳۹۵/۴/۳۱

تقویت احزاب بدون هدایت از بیرون

ابوالفضل سروش*

تشویق به فعالیت‌های حزبی بدون مداخله‌ از جانب دستگاه‌های دخیل در انتخابات، مورد قبول‌ترین روش زمامداری سیاسی در جهان نوین است.

ابوالفضل سروش نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی در یادداشتی که برای ایلنا ارسال کرده، به بررسی اصلاح سازوکار انتخابات پرداخته است که یادداشت به این شرح است:

نیاز به اصلاح نظام و ساز و کار انتخاباتی از جمله مواردی بوده که همیشه در مقاطع بعد از هر انتخابات حس می‌شده و شاید بخشی از مشکلات پیش و حین و بعد از هر ‌انتخابات ریشه‌هایی در در نقصان ساختارهای اجرایی و نظارتی داشته باشد.

از طرف دیگر شاید این سازوکار موجود علیرغم توانایی‌هایی که به لحاظ تفویض قانونی دارد اما ظرفیت کافی و وافی برای حل و فصل بی‌دغدغه مشکلات در صورت بروز اختلاف نظر‌ها را نداشته باشد.

جناب کدخدایی بیشتر در مورد تغییراتی در سازوکار اخذ و شمارش و همینطور تبلیغات انتخاباتی بیان کردند که این حداقل خود نشانه‌ای از اذعان یکی از قدیمی‌ترین نهادهای مرتبط با انتخابات به تغییر و ارتقای قوانین و سازوکارهای موجود است و ما آن را به فال نیک گرفته و آمادگی مجلس را برای کار مشترک بر روی این موضوع مهم اعلام می‌داریم.

هرچند شاید شمارش رایانه‌ای جزو الویت‌های نخست اصلاح نظام انتخابات نباشد، اما کمک بزرگی به تسریع و تامین صحت آرای ماخوذه می‌کند و از طرفی امکان بازشماری سهل‌تر و بی‌خدشه‌تر را در صورت بروز اختلاف و طرح شکایات ایجاد می‌کند، اما آنچه اولویت بیشتری دارد نیاز به تغییرات و اصلاح برای بهبود نحوه برگزاری انتخابات از جمله معقول کردن روند و ابزارهای تبلیغات است؛ به نوعی که ضمن پیشگیری از فرهنگ نمایشی انتخابات که صرفا هدایت تصویری و صوتی آرای مردم است، بیشتر بر معرفی هویت نماینده و دانش و توان و ظرفیت‌های وی تاکید شود و این سخت است مگر یک حزب مشخص سیاسی پشتوانه فکری و برنامه‌ای آن نامزد نمایندگی باشد.

نمایندگان یک حزب بیشتر مورد اعتماد مردم واقع خواهند شد، بنابرین با تقویت احزاب و تشویق به فعالیت‌های حزبی بدون هدایت مهندسی‌شده یا مداخله‌ای از جانب دستگاه‌های دخیل در انتخابات بهترین و مورد قبول‌ترین روش زمامداری سیاسی در جهان نوین است.

وقتی معرف کاندیدای انتخابات یک حزب نشان‌دار که مرامنامه، اساسنامه، جهت سیاسی و تئوریک مشخص دارد باشد و از این طریق اعلام برنامه‌های راهبردی کند، حزب در قبال بیانات، وعده‌ها و رفتار پیش و پسا انتخاباتی کاندیدای خود مسول و پاسخگو خواهد بود.

ممکن است در این بین کماکان افراد مستقلی کاندیدا بشوند که نشان از آزادی در قانون اساسی است اما مردم نهایتا به احزاب اقبال نشان خواهند داد چون امکان ردیابی نظرات خود را در برنامه‌های یک حزب دارند و در صورت موفقیت و یا عدم موفقیت یک حزب می‌توانند با دادن یا ندادن رای در انتخابات آتی تصمیم بهتری در مورد سرنوشت آن حزب و کاندیدا‌هایش بگیرند. در اکثر کشورهای پیشرفته نیز علیرغم وجود کاندیداهای مستقل همیشه احزاب سکاندار می‌شوند و تعداد کرسی‌های اخذ شده نیز نشانه موفقیت عملکرد و یا خلاف آن است.

از مهم‌ترین مباحث انتخابات، نحوه ثبت نام و احراز صلاحیت نامزد‌ها وسپس تعریف شفاف‌تر از وظایف نهادهای نظارتی در تائید یا رد نتیجه انتخابات است که این امر بالاخص در انتخابات مجلس ۱۳۹۴ بسیار خبر ساز و بحث برانگیز بود و بر اساس برخی سوابق قبلی می‌توان گفت اکنون به نقطه‌ای رسیدیم که باید تعاریف و سازکارهای شفاف‌تری از موضوع داشته باشیم به نحوی که مردم به راحتی و با شفافیت و بدون دغدغه مسایل انتخابات را رصد و تحلیل کنند.

ضمنا در پایان دوره مجلس نهم متاسفانه بصورت عجولانه مصوبه‌ای از تایید مجلس گذشت که به‌نظر می‌رسد به قدر کافی کار‌شناسانه نبوده است.

در مجموع یک انتخابات آزاد یعنی آزادی کامل در همه ارکان و در تمامی روند و مسیر آن و تنها محدودیت قابل اعمال می‌تواند در مورد حضور افراد معاند و برانداز باشد.

به‌حمدلله نظام جمهوری اسلامی از استخوان‌بندی و پشوانه الهی و مردمی و قانونی قدرتمندی برخوردار است که اعمال آزادی‌های مُصرّح در قانون اساسی نه تنها آسیب و خطری ندارد بلکه تقویت کننده مبانی و شعارهای انقلاب اسلامی است.

البته نمی‌توان گفت الان خدای نکرده بی‌قانونی نسبت به قانون اساسی است بلکه باید گفت گاهی تفاسیر نگران‌کننده یا دغدغه‌سازی از قانون را می‌بینیم که حتما باید بحث شود.

پس از قریب به چهل سال ما به مرحله ایی از بلوغ انقلابی و عقیدتی رسیده‌ایم که بتوانیم به قوانینی که در نظام جمهوری اسلامی به بهای خون شهدا و تلاش ایثارگران و تدبیر رهبران انقلاب بدست آمده اعتماد و اطمینان و اتکا کنیم.

تمایل شورای نگهبان به ارتقا و اصلاح قوانین انتخاباتی می‌تواند راهگشای بسیار از همکاری‌های موثر و مفید و چاره‌ساز فی‌مابین مجلس شورای اسلامی و این نهاد برخاسته از انقلاب باشد.

* نماینده مردم تهران