كد خبر : ۳۶۶۹۲ | زمان ارسال :‌ ۱۴:۵۰ ۱۳۹۶/۲/۲۳

نامزدها چگونه به سوالات اقتصادی پاسخ گفتند؟

سومین و آخرین مناظره دوازدهمین دوره ریاست جمهوری با موضوع اقتصادی برگزار شد. مناظره‌ای که عمدتا حاوی پاسخ هر نامزد انتخاباتی به یکی از چالش‌های اقتصاد ایران می‌شد. با این حال بررسی آنچه نامزدهای انتخاباتی در پاسخ به سوالات اقتصادی دادند نشان می‌داد که قریب به اتفاق آن‌ها برنامه مشخصی برای سیاست‌گذاری اقتصادی ندارند. ضمن اینکه عمده مباحث در وقت این مناظره به جای پرداختن به راهکارها و روش‌های مسائل اقتصادی، به اتهام‌زنی درباره مواردی ثروت‌اندوزی و حتی فساد اقتصادی نامزدها علیه یکدیگر گذشت.


 بنابراین مخاطبان فرصت آن را نیافتند که ابتدا با برنامه‌های این نامزدها آشنا شوند و سپس اینکه بتوانند از میان سخنان آن‌ها سرمشق یا الگوی اقتصادی دولت احتمالی آن‌ها را استخراج کرده و درباره آن‌ها به جمع‌بندی مشخصی برسند.

در ادامه پاسخ کاندیداهای دوازدهمین دوره ریاست‌جمهوری را به سوالات مهم اقتصادی مرور می‌کنیم.

راه‌های مبارزه با قاچاق کالا، اولین سوالی بود که طبق قرعه‌کشی به اسحاق جهانگیری افتاد.

او به این سوال چنین پاسخ داد: یکی از مهم‌ترین راه‌های آسیب به تولید داخل قاچاق کالا است. قاچاق کالا همواره توسط کسانی انجام می‌شود که می‌خواهند با این روش به تولید کشور آسیب بزنند. از رانت‌ها استفاده کنند و یک فرصتی است که رانت‌جویان سعی می‌کنند اقتصاد داخلی کشور را از مسیر خود منحرف کنند. متأسفانه در گذشته قاچاق کالا به شدت افزایش یافت. به طوری که زمانی که ما دولت را تحویل گرفتیم میزان قاچاق کالا بر اساس آمار اعلام شده حدود ۲۵ میلیارد دلار بود. خوشبختانه طی سه سال گذشته با برنامه‌ریزی که انجام گرفته میزان قاچاق در مقطع فعلی به میزان ۱۲ میلیارد دلار کاهش یافته است.

بخشی از موضوع قاچاق مربوط به کوله‌برها و ته‌لنجی‌ها است که دولت به هیچ وجه مزاحم کار آن‌ها نشده است و این افراد بر اساس مقررات کار خود را انجام می‌دهند. برای آینده برنامه‌ریزی دقیقی صورت گرفته که طی آن ۱۰ کالای اصلی که در قاچاق سهم عمده دارند مشخص شده‌اند تا به سرعت با آن‌ها مقابله شود. آنچه که مهم است این است که در یک مقطع از تاریخ موضوع مبارزه با قاچاق به سمت شعار دادن حرکت کرد و به جای اینکه موضوع به طور اساسی برطرف شود با شعار به آن پرداخته شد.

قاچاق به همین دلیل افزایش پیدا کرد و فساد نیز رو به فزونی گذاشت و اقتصاد کشور به سمت فروپاشی رفت. امروز نمایندگان همان تفکر در صحنه رقابت ها هستند و می خواهند با همان روش ها با مسائل کشور روبرو شوند.

جلوگیری از خام فروشی و کاهش وابستگی بودجه کشور به درآمد نفتی نیز سوالی بود که به مصطفی میرسلیم افتاد.

وی به این سوال چنین پاسخ داد: برنامه بسیار مهمی که در چارچوب اقتصاد مقاومتی تبیین شده این است که به نفت به عنوان ماده خامی که منجر به تولید مواد ارزشمند و کالای میانی شود توجه کنیم. با توجه به ارزش افزوده‌ای که کالاهای میانی و ارزشمند نسبت به خام فروشی دارد ما را به این نتیجه می‌رساند که از چاه‌ها و منابع نفتی مان به صورت پیاپی استفاده نکنیم تا با تولید کالاهای میانی و دارای ارزش افزوده از ماده خام نفت، ‌ عمر منابع نفتی ما را افزایش دهیم.

در مورد صادرات و مقررات گمرکی باید صحبت کنیم. باید توجه کنیم که صادرات به گونه‌ای باشد که باعث تقویت کالاهای تولیدی کشورمان شود. در همین رابطه باید به افزایش صادرات کشورهای هدف به ویژه همسایه‌ها هم توجه کرد. با توجه به مناسباتی که با کشورهای همسایه داریم نباید صادرات بعضی از کالاها به گونه‌ای باشد که سود کالا برای آنها در نظر گرفته شود.

به طور کلی باید صادرات مورد تشویق قرار گیرد و به گونه‌ای باشد که بتوانیم فاصله ایجاد شده را جبران کنیم. دولت باید تشویق کننده باشد تا افزایش کیفیت در برنامه کار تولید کنندگان قرار بگیرد. در این صورت است که می‌توانیم با کالاهای قاچاق مقابله کنیم و از سوی دیگر در بازار با رقبا، ‌ رقابت کنیم.

قرار ما این نبود که در زمینه نفت خام با  افزایش صادرات مواجه باشیم. ما هفته پیش هم گفتیم که این سستی ما در سیاست خارجی بوده است که نخواسته‌ایم با قطر و کشورهایی که مخازن نفتی مشترک داریم به گفت‌وگو بنشینیم. این چه فرماندهی ستاد اقتصاد مقاومتی است که ما بنشینیم و به جای آنکه شرایطی را فراهم آوریم تا از مخازن مشترک استفاده برابر داشته باشیم آن مخازن را ترک کنیم.

ما باید از فرصت استفاده می‌کردیم تا با موضوع خام فروشی برخورد کنیم. آقای جهانگیری آیا از برجامی که اینقدر سنگش را به سینه می زنید استفاده‌ای کرده‌اید؟ ما می‌آییم و از برجام به نفع برنامه‌هایی که داریم استفاده می‌کنیم. مدیریت جدی لازم است تا با پایین دستی‌های پتروشیمی ارتباط داشته باشیم. ما باید از فروش نفت خام جلوگیری کنیم. عقل ما کجا رفته است که اجازه می‌دهیم خام فروشی شود. سیاست خارجی درست این است که مخازن مشترک را با هم مصرف کنیم نه اینکه زودتر آن را کنار بگذاریم. همچنین باید از قراردادهای استعماری جلوگیری شود و دقت کنیم تا محصولاتمان در زمینه پتروشیمی کیفیت بالاتری داشته باشد.


حسن روحانی سومین نامزد انتخاباتی بود که سوال مهمترین مشکل نظام بانکی چیست به او افتاد.

وی به این سوال پاسخ داد: یکی از ارکان بزرگ برای اقتصاد امروز و فردای کشور بانک‌ها هستند و اساساً در بودجه عمرانی تصمیم ما بر این است که این بودجه را با همکاری بانک‌ها و تقویت آنها افزایش دهیم. بانک‌ها نیاز به اصلاح دارند. برخی از موسسات اعتباری غیرمجاز در دولت قبل ایجاد شدند که بخشی از وقت دولت را برای اصلاح و بازگرداندن پول مردم گرفت. کار زیادی برای بانکی که مربوط به دستگاه آقای رئیسی (میزان) انجام شد تا بتوانیم مشکلات را برطرف کنیم.

امروز برای تقویت بانک‌ها، سرمایه آنها را تقریبا دو برابر کرده‌ایم تا بتوانند در قبال مسائل اقتصادی تلاش کنند. ما به بانک‌ها برای تولید نیاز داریم در همین راستا در سالی که گذشت حدود ۲۴ هزار واحد تولیدی کوچک و بزرگ از تسهیلات بانک‌ها استفاده کردند و فعال شدند. از طریق بانک‌ها امروز سرمایه خارجی را جذب می‌کنیم.

ما اگر بخواهیم فقر را ریشه‌کن کنیم باید اقتصاد به عنوان یک موضوع ملی ظهور پیدا کند باید بانک‌ها را تقویت کنیم. خوشحالم که همین امروز با یکی از بانک‌های خارجی برای سرمایه‌گذاری ۱۰ میلیارد دلار به توافق رسیدیم. برای رونق اقتصاد باید از سرمایه‌های داخلی و خارجی استفاده کنیم، ما نیاز داریم که صادراتمان را افزایش دهیم. امروز برخی از کاندیداها برای ارائه یارانه‌های مختلف وعده می‌دهند دوستان ما مرتب به مردم می‌گویند ما به شما پول برای ایجاد شغل و یارانه می دهیم، چرا مشخص نمی‌کنید که این پول‌ها از کجا می‌آید. اگر منظورتان اخذ پول از بانک مرکزی است که یعنی پول مردم را از یک جیب بردارید و به جیب دیگرشان بدهید، در آن صورت تورم ۶۰ تا ۷۰ درصدی ایجاد می‌شود. این دوستان چرا منابعشان را اعلام نمی‌کنند. به طور کلی ۷۰ میلیارد کل یارانه نقدی و غیرنقدی ما است. آیا مردم پول نقد را بیشتر می‌پسندند یا اجرای طرح تحول سلامت را؟ ما برای شغل روستایی در دولت برنامه‌ریزی کرده‌ایم تا با ارائه تسهیلات شغل روستایی را فعال کنیم.


 چهارمین نامزد انتخاباتی که در این مناظره به سوال اقتصادی اصلی پاسخ گفت، مصطفی هاشمی طبا بود.

او در پاسخ به این سوال که برنامه دولت برای رونق تولید و اشتغال پایدار در صنعت، کشاورزی و خدمات به ویژه دانشگاهیان و جوانان چیست، بیان کرد: طبیعی است عظمت و استقلال ایران و آینده ایران بر اساس تولید پا برجا خواهد ماند. همانطور که در جلسات گذشته عرض کردم زیر بنای حفظ ایران تولید است. در جریان ۸ سال دفاع مقدس، شهدا با خون خود ایران را حفظ کردند پس از آن ما چه کردیم. ایران نفت، خاک، ‌آب، گاز، جنگل، ‌هوا و رودخانه‌های خود را در اختیار ما گذاشت و ما آن را تخریب کردیم.

ما باید کشاورزی مان را مدرن و احیا کنیم و در جهت اصلاح سرزمین ایران حرکت کنیم. با اینکه خودم مهندس هستم و در جهت احیای مهندسی تلاش کرده‌ام می‌گویم امروز تولید ما در گرو اصلاح کشاورزی است. همانطور که مقام معظم رهبری چند روز پیش نیز اشاره کردند عظمت ایران باید حفظ شود. در اقتصاد مقاومتی در این راستا به صادرات اهمیت ویژه‌ای داده شده است. همچنین اصلاح قانون بانکداری نیز ضروری است. از سوی دیگر استفاده از نیروهای تلاشمند که امروز در اصناف و کارفرمایان نمود پیدا کرده هم باید استفاده کنیم، ‌چرا که آنها با گسترش کار خود به اهداف ما کمک می کنند. در همین راستا صنایع نیز نباید زود بازده باشند، صنایع ما باید ریشه‌دار باشند و از فناوری‌های مفید بهره ببرند.

ابراهیم رئیسی پنجمین نامزد ریاست‌جمهوری بود که به سوال مناظره اقتصادی پاسخ گفت.

وی در پاسخ به سوالی مبنی بر قانون هدفمند کردن یارانه‌ها چیست، اظهار کرد: قرار بر این بود که یارانه‌ها برای عده خاصی داده شود و مابقی یارانه‌ها هم در اقتصاد برای بهره‌وری بیشتر صرف شود. این یارانه امروز با فراز و فرود دارد تولید می‌شود اما ما شاهدیم وضعیت فقر در این دولت با سیاست‌هایی که داشته است افزایش یافته و آمار مسوولان رسمی می‌گوید که این میزان از ۲۳ درصد به ۳۳ درصد افزایش یافته است.

کاندیدای انتخابات ریاست‌جمهوری با بیان اینکه عده‌ای از فقرا امروز با ۴۵ هزار تومان یارانه‌شان زندگی می‌کنند، اظهار کرد: ممکن است عده‌ای بگویند چطور می‌توان با ۴۵ هزار تومان زندگی کرد. باید رفت و زندگی این فقرا را دید. ما می‌گوییم که باید یارانه این قشر افزایش پیدا کند و آقایان می‌گویند که از کجا این منابع تامین می‌شود. بله موضوع تامین منابع مهم است و باید معرفی شود اما بسیاری از حامل‌های انرژی که در جریان هدفمندی یارانه‌ها قیمت‌شان افزایش یافت طبق قانون باید این مابه‌التفاوت به خود مردم پرداخت شود.

این باید مشخص شود که دولت نسبت به مردم مسوولیت دارد یا ندارد. امروز سفره مردم کوچک شده است. برویم از مردم بپرسیم که اقلام سفره‌شان کمتر شده یا بیشتر؟ با چنین وضعیتی باید یارانه‌ها افزایش پیدا کند که ان‌شاءالله در برنامه‌ای که به مردم ارائه می‌دهیم هم منابع ایجاد شغل و هم افزایش یارانه را اعلام خواهیم کرد.

محمدباقر قالیباف ششمین نامزدی بود که به سوال این مناظره اقتصادی پاسخ داد.

سوال وی درباره‌ برنامه‌هایش درباره افزایش رشد اقتصادی برای دستیابی به اهداف سند چشم‌انداز ۱۴۰۴ بود که به این سوال چنین پاسخ داد: امروز کشور با یک بحران اقتصادی روبروست که رکود، بیکاری و گرانی آن را نشان می‌دهد. طبیعتا در حوزه گرانی آنطور که گفته می‌شود تورم کنترل شده اما مردم می‌دانند که گرانی وجود دارد و آن را در اقلام کالاهای مختلف می‌بینند.

امروز به هر حال ۳.۵ میلیون تا ۶ یا ۷ میلیون آمار بیکاری است و تعطیلی کارگاه‌ها نیز در چنین شرایطی انجام شده و نشان دهنده همان بحران اقتصادی است و دولت باید در چنین شرایطی به صحنه بیاید و برنامه‌ریزی کند و به کمک مردم بشتابد.

دولت یازدهم نتوانست به کمک مردم بیاید. این دولت حتی با افزایش هزینه‌ها دست در جیب و سفره مردم کرده است که از جمله افزایش قبوض آب، برق و گاز که فشار یکنواخت را به قشر محروم وارد کرد از جمله این موارد است. چنانچه بخواهیم اقتصاد کشور رشد کند باید تولید را در اولویت قرار دهیم. در این زمینه چرا نباید به تولیدکنندگان کوچک و متوسط معافیت یا تخفیف مالیاتی ارائه ندهیم.

امروز شاهد فرار مالیاتی ۴۰ درصد از مالیات‌دهندگان هستیم. در حال حاضر کمترین سهم دریافت مالیات از مالیات بر ثروت افراد است که باید مورد توجه قرار بگیرد. امروز اشتغال و افزایش آن مهمترین موضوعی است که در دولت مردم مورد توجه قرار بگیرد. اشتغال مشکل بیکاری را حل و تولید را فعال می‌کند و رونق را به اقتصاد باز می‌گرداند. ما باید به سمتی حرکت کنیم که نیروهای جویای کار را شناسایی و برای آنها اشتغال ایجاد کنیم. باید بتوانیم دریافت مالیات را به صورت عادلانه انجام دهیم و از درآمدهای حاصل از آن از اقشار نیازمند حمایت کنیم.